ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ രംഗത്ത് ചരിത്ര നിമിഷത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച് രാജ്യത്തെ ആദ്യ സ്വകാര്യ ഓർബിറ്റൽ റോക്കറ്റായ 'വിക്രം-1' വിക്ഷേപിച്ചു. ഹൈദരാബാദ് ആസ്ഥാനമായുള്ള സ്കൈറൂട്ട് എയ്റോസ്പേസ് (Skyroot Aerospace) വികസിപ്പിച്ച ഈ റോക്കറ്റിന്റെ വിക്ഷേപണം ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ സതീഷ് ധവാൻ സ്പേസ് സെന്ററിൽ നിന്നാണ് നടന്നത്. 'മിഷൻ ആഗമൻ' എന്ന പേരിലുള്ള ഈ ദൗത്യം ഇന്ത്യയുടെ സ്വകാര്യ ബഹിരാകാശ മേഖലയ്ക്ക് പുതിയ വഴിത്തിരിവായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ഇന്ത്യയിൽ ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത് വികസിപ്പിക്കുകയും ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് ഉപഗ്രഹങ്ങളെ എത്തിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ആദ്യ റോക്കറ്റുമാണ് വിക്രം-1. ചെറുകിട ഉപഗ്രഹങ്ങളെ ഭൂമിയുടെ താഴ്ന്ന ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് (Low Earth Orbit) കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ എത്തിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ നാല് ഘട്ടങ്ങളുള്ള (Four-stage) വിക്ഷേപണ വാഹനം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. വാണിജ്യ ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണ വിപണിയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് ഈ ദൗത്യം.
റോക്കറ്റിന്റെ പ്രൊപ്പൽഷൻ സംവിധാനം, വിവിധ ഘട്ടങ്ങളുടെ വിജയകരമായ വേർപിരിയൽ, നാവിഗേഷൻ, ഗൈഡൻസ് സംവിധാനം, മൊത്തത്തിലുള്ള പറക്കൽ പ്രകടനം എന്നിവ വിലയിരുത്തുന്നതിനൊപ്പം ഇന്ത്യയുടെയും വിദേശ രാജ്യങ്ങളുടെയും വിവിധ സാങ്കേതിക പരീക്ഷണ പേലോഡുകളും വിക്രം-1 വഹിച്ചിരുന്നു. ഈ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ വിജയം ഭാവിയിലെ വാണിജ്യ ദൗത്യങ്ങൾക്ക് നിർണായകമായ അടിത്തറയാകും.
2018-ൽ മുൻ ഇസ്രോ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ചേർന്നാണ് സ്കൈറൂട്ട് എയ്റോസ്പേസ് സ്ഥാപിച്ചത്. 2022-ൽ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സ്വകാര്യ സബ്-ഓർബിറ്റൽ റോക്കറ്റായ വിക്രം-എസ് (Vikram-S) വിജയകരമായി വിക്ഷേപിച്ചതിന് പിന്നാലെയാണ് വിക്രം-1 എന്ന വലിയ നേട്ടത്തിലേക്ക് കമ്പനി എത്തിയത്. ഇന്ത്യ സർക്കാർ സ്വകാര്യ മേഖലയ്ക്ക് ബഹിരാകാശ രംഗം തുറന്നുകൊടുത്തതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയങ്ങളിലൊന്നായാണ് ഈ ദൗത്യം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
വിക്ഷേപണത്തെ അഭിനന്ദിച്ച പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി, ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ യാത്രയിലെ "ചരിത്രപരമായ പുതിയ അധ്യായം" ആണെന്നും രാജ്യത്തെ യുവജനങ്ങളുടെ കഴിവിനും നവീന ചിന്തയ്ക്കും സംരംഭകത്വത്തിനും ലഭിച്ച അംഗീകാരമാണെന്നും പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും ആഗോള ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണ വിപണിയിൽ ഇന്ത്യയുടെ സാന്നിധ്യം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നതിനും ഈ നേട്ടം സഹായിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
വിക്രം-1ന്റെ വിജയത്തോടെ, സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് സ്വന്തം സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് റോക്കറ്റുകൾ വിക്ഷേപിക്കാൻ കഴിയുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഇന്ത്യയും ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാനം നേടി. വരും വർഷങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സ്വകാര്യ ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങൾക്കും പുതിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കും ഈ നേട്ടം വലിയ പ്രചോദനമാകുമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.